Ova obnovljena džamija veoma lijepo izgleda. Njena spoljašnjost i unutrašnjost su lijepo uređeni i džamija pruža mir i spokoj svakom iskrenom vjerniku, bilo da se nalazi u haremu ili u unutrašnjosti same džamije.
Skrivena od pogleda slučajnih prolaznika, posebno iz pravca Čaršije, Lučnom zgradom i privatnim kućama koje su je nadvisile, ova džamija se nalazi u ulici Šabana Koče, u njenom središnjem dijelu, u naselju Gornji Ćukovac. Ova džamija se različito zvala u raznim periodima njenog postojanja: Čalap Verdi, Ismail-pašina, Hadži Kadrijina, a prema sokaku u kojem se nalazi mnogi je Pazarci i danas zovu Kalajdžijska džamija. Ovo je tipična mahalska džamija, iako se nalazi nedaleko od strogog centra grada.
Mahala u kojoj je smještena jedna je od najstarijih u gradu, tako da je i Čalap Verdi džamija veoma stara, jer potiče iz prve polovine šesnaestog vijeka. Njen graditelj je Čalap Verdi. O njemu se ne zna mnogo, ko je bio i kakvu je titulu imao. Džamija se prvi put pominje 1540. godine. Istoimena mahala je tada imala 21 kuću, a 1604. godine 36 domaćinstava. Godine 1767. pominje se veliki džemat Čalap Verdi.
Čalap Verdi džamija je imala veliko dvorište i mekteb u njemu. Danas od tog mekteba nema ni traga, a džamijski plac je vidno sužen i tijesan. I pored toga što je plac sužen džematlije su se potrudili i sredili avliju, tako da se može reći da je ovo jedna od najsređenijih džamijskih avlija u gradu. Harem džamije je sređen i krasi ga nekoliko voćki, kao i uredno pokošen travnjak i žbunovi šimšira.. Od ulice je odvaja bijeli zid pokriven ćeremidom. Harem džamije je osvijetljen sijalicama u obliku fenjera koje su okačene na spoljašnji zid džamije. Lijepa ulazna vrata od drveta krase ulaz u harem, a do ulaza u džamiju vodi mermerna staza.
Kao i sve starije džamije u Sandžaku i ova džamija je mnogo puta rušena i paljena, a posljednji put se rušenje desilo tokom Drugog svjetskog rata. Obnavljali su je Ismail-paša, novopazarski mutesarif (oblasni upravitelj) 1765. godine, pa hadži Kadrija (ne zna se datum njegove obnove).
Nakon Drugog svjetskog rata, odlukom tadašnjih opštinskih vlasti (komunista), džamija je trebala doživjeti sudbinu mnogih novopazarskih džamija koje su komunisti i njihovi sluge porušile u tom periodu. Svjesnost pojedinaca koji su vjeru duboko nosili u srcu i spremnost da džamiju obnove i koliko-toliko urede prije dolaska komisije, sačuvala je ovu džamiju. Nekoliko ljudi, od kojih su neki i danas živi, uspjeli su da ugrade prozore na spaljene zidove, te da na plafon postave tavanske grede, pa je komisija Allahovom dž.š. voljom odlučila da džamiju ne poruši.
U periodu komunističke vlasti, iako zvanično nisu bile zabranjene vjerske aktivnosti, pod raznim pritiscima, aktivnostima i podozrivim pogledima, vjerski život je bio gotovo zamro. Džemat se sveo na nekolicinu starijih ljudi, a džamija je propadala. Ti stariji ljudi, među kojima se posebno ističu Nuradin Hajrović i rahm. Rizah Dizdarević trudili su se da, koliko su kadri, obnove džamiju, da je srede, obavljaju namaze u njoj i da je sačuvaju od totalnog propadanja i urušavanja. Dosta su u tome uspjeli, tako da džamija ima sadašnji izgled upravo zahvaljujući njihovim naporima i angažovanju.
Predsjednik džematskog odbora Šaćir Ćorović o tome šta su oni uradili kaže:
„Da nije bilo tih starijih ljudi, Allah zna šta bi sa ovom džamijom bilo. Oni su je renovirali, pokovali lamperiju i nisu dozvolili da se prestane sa obavljanjem namaza u njoj. Ova lamperija je dosta propala, prozukla i možda bismo trebali da je zamijenimo, ali eto, nekako nam žao i iz poštovanja prema tim ljudima i njihovom trudu lamperija i dalje stoji.“
Devedesetih godina prošloga vijeka, padom komunizma, kada su se Bošnjaci počeli vraćati vjeri, došli su i za ovu džamiju bolji dani. Džemat je postajao sve brojniji, pa su i aktivnosti bile sve jače i uspješnije.
„Džemat ove džamije je složan i jedinstven“, kaže Šaćir Ćorović. „Dolaskom Sead-ef. Šaćirovića za imama u ovoj džamiji stvari su krenule da se mijenjaju na bolje. Nakon njega su dolazili i drugi imami, a kontinuitet rada, napretka, aktivnosti i obnove džamije je nastavljen. Prvi smo u Novom Pazaru postavili tepih na kojem su iscrtane sedžade za svakog klanjača. Postavili smo laminat u cijeloj džamiji, izmijenili smo sve prozore i vrata, uveli smo centralno grijanje i mogu reći da je ovo najtoplija džamija u gradu. Planiramo da malterišemo džamiju iznutra i nadamo se da ćemo to uraditi prije Ramazana.“
U ovoj džamiji je također uspostavljena praksa organizovanja iftara tokom Ramazana. Nekoliko puta u toku mubarek mjeseca džematlije organizuju iftare u džamiji. Postavi se sofra i džematlije iftare zajedno i druže se i na taj način šire bratsku ljubav među sobom.
Od jeseni prošle godine imam u Čalap Verdi džamiji je Sabahudin-ef. Jerebičanin, sin hadži Seljamudina Samka Jerebičanina, čovjeka koji je od prvih dana osnivanja Mešihata uz Islamsku zajednicu. Sabahudin je najmlađi imam u Novopazarskom medžlisu. Završio je „Gazi Isa-beg“ medresu i trenutno je student prve godine Fakulteta za islamske studije u Novom Pazaru. Sabahudin-efendija radi i kao predavač u Školi Kur'ana Časnog koja je nedavno otvorena i tamo podučava polaznike arapskom pismu. I sam je polaznik Škole Kur'ana i uči hifz. Nada se da će uskoro, uz Allahovu dž.š. pomoć, postati hafiz Kur'ana, a do sada je naučio dvanaest džuzova. Na Evropskom takmičenjima učača Kur'ana u Zagrebu, u konkurenciji preko 20 država, jednom je osvojio četvrto mjesto, a prošle godine je bio drugi. Radio je u nekoliko novopazarskih džemata, a sa džematom Čalap Verdi džamije je prezadovoljan. Redovan je na namazima i džematlije su zadovoljni njegovim radom. Subotom i nedjeljom nakon podne namaza organizuje vjersku pouku i ima upisanih oko četrdesetak djece. Redovno dolazi oko dvadesetak njih i ima ih na svim stupnjevima vjerske pouke, od Ilmihala i Sufare do Kur'ana. I djeca ga vole, a on ima nesvakidašnji pristup u podučavanju, druži se sa djecom, razgovara sa njima, kupuje im slatkiše i sokove i čini sve da im omili dolazak u džamiju. Djeca iz ove džamije uz asistenciju i pomoć imama za svaki islamski blagdan i dobru noć u džamiji organizuju svečanosti. Uče ilahije i kaside i veličaju Allaha dž.š.
Ova obnovljena džamija veoma lijepo izgleda. Njena spoljašnjost i unutrašnjost su lijepo uređeni i džamija pruža mir i spokoj svakom iskrenom vjerniku, bilo da se nalazi u haremu ili u unutrašnjosti same džamije. Posjećena je na svim namazima, a džumom i Ramazanom je prepuna. Ono što je još značajno istaći jeste i to da ova džamija u svom haremu, pored abdesthane, posjeduje i gasulhanu.
Hvala Allahu dž.š. što je sačuvao ovu džamiju do današnjih dana, a naša dova je da se ezani u Kalajdžijskom sokaku čuju do Sudnjega dana.
Nermin Gicić
| < Prethodna | Sljedeća > |
|---|
